Συστήματα Διαχείρησης στους Δήμους Χολαργού-Παπάγου

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΧΟΛΑΡΓΟΥ- ΠΑΠΑΓΟΥ

Από τους

  • Ευάγγελο Σαρρή,  Μηχανικού, Συμβούλος Συστημάτων Διαχείρησης.
  • Γιάννη Νικολάου, Χημικού

Ένας Δήμος είναι ένας οργανισμός με κύριο λόγο ύπαρξης την παροχή υπηρεσιών   προς τους δημότες.

Για να επιτελέσει το σκοπό του διαχειρίζεται σημαντικότατους πόρους που βέβαια παρέχονται από τους πολίτες, μέσω των ανταποδοτικών τελών, των φόρων προς το Δημόσιο και των πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εδώ και πολλά χρόνια η επιστήμη της Διοίκησης (Management) έχει καταλήξει σε αρχές διαχείρησης που δεν αμφισβητούνται από κανένα, όμως αγνοούνται επί δεκαετίες από όσους διετέλεσαν δημοτικοί άρχοντες. Οι αρχές αυτές διατυπώνονται με μεγάλη ακρίβεια στο διεθνές πρότυπο ISO  9000 που ορίζει τις προδιαγραφές για Συστήματα Διαχείρησης Ποιότητας.

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι το ΙSΟ δεν παράγει πολιτικές αποφάσεις. Οι πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται με συνδυασμό ιδεολογικών προσανατολισμών, πολιτικών θέσεων, οικονομικών δυνατοτήτων, κοινωνικών επιπτώσεων κλπ. Το ΙSΟ επεμβαίνει στη συνέχεια για να επιτύχει ο Δήμος την υλοποίηση των αποφάσεων αυτών με την μεγαλύτερη δυνατή αξιοπιστία και την διαρκή βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών.

 

Ένα σωστό σύστημα διαχείρησης της ποιότητας που ικανοποιεί τα κριτήρια του ISO 9000:

  1. Προϋποθέτει στην λήψη των αποφάσεων την συμμετοχή όλων όσων εμπλέκονται στην υλοποίησή τους ώστε αυτές να είναι ορθολογικές και υλοποιήσιμες στον προγραμματιζόμενο χρόνο και όχι με δραματικές καθυστερήσεις ή με υπερβάσεις του προϋπολογισθέντος  κόστους. Οι αποφάσεις δεν μπορούν να λαμβάνονται από τον Δήμαρχο που «αποφασίζει και διατάζει», αλλά από τη συνεργασία Δήμαρχου, Δημοτικού συμβουλίου, αρμόδιων υπηρεσιακών παραγόντων, εξωτερικών συμβούλων κλπ.
  2. Θέτει σαφή κριτήρια για αποδεκτή ποιότητα υπηρεσιών (π.χ. όταν λέμε δημοτική συγκοινωνία να προσδιορίζουμε με σαφήνεια τη συχνότητα των δρομολογίων, σε πόσο χρόνο θα εκδίδεται ένα πιστοποιητικό, συχνότητα καθαρισμού των δρόμων κλπ)
  3. Καθορίζει την αναγκαία οργανωτική δομή και με σαφή τρόπο τις υπευθυνότητες και αρμοδιότητες  των εμπλεκόμενων (π.χ. αν και όταν ο Δήμος αποφασίσει την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στους δημότες θα πρέπει να μεταβάλλει το οργανόγραμμά του εντάσσοντας σε αυτό τις αντίστοιχες υπηρεσίες και δημιουργώντας τις αναγκαίες περιγραφές θέσεων εργασίας με τα απαιτούμενα προσόντα και φύλλα αξιολογήσεων. (Εδώ καθίσταται φανερή η τραγική έλλειψη οργάνωσης των Δημοτικών υπηρεσιών          Αθλητικών και πολιτιστικών  οργανισμών κλπ), όπου περιγραφές θέσεων εργασίας και φύλλα αξιολόγησης – αυτά τα στοιχειώδη εργαλεία οργάνωσης – αποτελούν λέξεις  παντελώς άγνωστες.
  4. Εξασφαλίζει ακριβή και έγκαιρη πληροφόρηση σε όλους αυτούς (δηλ. στις Υπηρεσίες του) που την χρειάζονται για να προγραμματίσουν, να εκτελέσουν ή να ελέγξουν ενέργειες, τόσο τρέχουσες όσο και για υλοποίηση συγκεκριμένων προγραμμάτων.
  5. Εξασφαλίζει τα απαιτούμενα μέσα για την παροχή αυτών των υπηρεσιών, δηλ. την αναγκαία υποδομή, οικονομικούς και άλλους πόρους, απαιτούμενες ικανότητες προσωπικού του Δήμου, προσωπικό και εξοπλισμό υπεργολάβων/προμηθευτών, κλπ.. Για παράδειγμα η ανακατασκευή των πεζοδρομίων της οδού Πίνδου από Αργυροκάστρου έως Κύπρου στο Δήμο Παπάγου προ τεσσάρων ετών (περίπου 100 μέτρα) απαίτησε πάνω από ένα μήνα. Με αυτό το ρυθμό η αναγκαία ανακατασκευή πολλών πεζοδρομίων του Παπάγου θα έπαιρνε αιώνες…
  6. Προβλέπει να ελέγχουμε εάν τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί ικανοποιούνται στην πράξη και να παίρνουμε μέτρα για την αποκατάσταση των αποκλίσεων. Τώρα το τι ελέγχουν και το τι διορθώνουν σήμερα οι Δήμοι Χολαργού και Παπάγου το αφήνουμε στην καθημερινή σας εμπειρία.
  7. Αυτοβελτιώνεται με συγκεκριμένο τρόπο, μαθαίνοντας από τα λάθη του και με βάση την  αποτίμηση με αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια της αποτελεσματικότητας της διοίκησης, την θέσπιση στόχων βελτίωσης και βέβαια την αναγνώριση των λαθών και αδυναμιών και την λήψη μέτρων για την αποφυγή τους στο μέλλον. (Αυτό αφιερώνεται στην ενόχληση των δημοτών από την αενάως επαναλαμβανόμενη απελπιστικά μεγάλη διάρκεια εκτέλεσης των τεχνικών έργων των Δήμων μας).

Παράλληλα με το ISO 9000 έχουν αναπτυχθεί και εφαρμόζονται και άλλα πρότυπα διαχείρισης με πιο συγκεκριμένους στόχους, όπως το ΙSΟ 14000, το OHSAS 18000 κλπ.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το διεθνές πρότυπο ISO 14000 που έχει αντικείμενο την διαχείρηση των περιβαλλοντικών θεμάτων που είναι από τα σημαντικότερα για τους δημότες (προστασία ζώνης Υμηττού και των οικοσυστημάτων του, ενίσχυση περιαστικού πρασίνου, ηχορρύπανση, ανάπτυξη και προστασία πάρκων, κλπ). Ένα τέτοιο σύστημα διαχείρησης, εκτός από τα κοινά στοιχεία με το ISO 9000 που αναφέρονται παραπάνω, απαιτεί και την καταγραφή και αξιολόγηση των περιβαλλοντικών θεμάτων στα οποία ο Δήμος έχει ή μπορεί να έχει επίδραση καθώς και έλεγχο και συστηματική παρακολούθηση τους, μέτρηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και ετοιμότητα για αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων. Πολλές από αυτές τις δράσεις υπερβαίνουν την κλίμακα ενός Δήμου και αποκτούν ιδιαίτερο νόημα αν αναπτυχθούν αντίστοιχες διαδημοτικές δράσεις με όμορους Δήμους (π.χ. Υμηττός, δίκτυο ποδηλατοδρόμων κλπ). Βέβαια, επί δεκαετίες τώρα, ο Δήμοι Χολαργού και Παπάγου διακρίνονται για την αγέρωχη μοναξιά τους, για την  ανικανότητά τους να επιδιώκουν και να επιτυγχάνουν συνεργασίες πολλών Δήμων, φορέων, παραγόντων πάνω σε κοινούς στόχους.

Το πρότυπο OHSAS 18000 (για συστήματα διαχείρησης της ασφάλειας και υγιεινής στην εργασία) έχει άμεση και προφανή εφαρμογή στους εργαζόμενους στο Δήμο και ιδιαίτερα σε εκείνους που καθημερινά προσφέρουν το σημαντικότατο έργο της καθαριότητας του Δήμου, τους εργάτες των Νεκροταφείων (π.χ. όταν ανοίγουν κλεισμένους τάφους) και τους εργάτες της κηποτεχνίας (π.χ. όταν κόβουν τα χόρτα και ψεκάζουν με φυτοφάρμακα).

Όλοι αυτοί προσφέρουν το έργο τους σε ιδιαίτερα ανθυγιεινές συνθήκες, είναι εκτεθειμένοι πολύ συχνά σε αντίξοες καιρικές συνθήκες χειμώνα – καλοκαίρι και μερικές φορές έρχονται σε επαφή – χωρίς να το γνωρίζουν και χωρίς να είναι ενημερωμένοι για το τι μέτρα πρέπει να λάβουν – με επικίνδυνες χημικές και τοξικές ουσίες, μικρόβια, σπασμένα γυαλιά, σύριγγες κλπ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το 18000 αλλά και η νομοθεσία απαιτούν την διαβούλευση με τους εργαζόμενους για τα θέματα αυτά.

Στον τομέα αυτό οι Δήμοι σήμερα δεν έχουν ενδιαφερθεί έτσι όπως πρέπει. Π.χ. δεν υπάρχουν λουτρά για αυτές τις κατηγορίες των εργατών, δεν χορηγούνται απολυμαντικά, δεν υπάρχουν κατάλληλα εξοπλισμένα κουτιά πρώτων βοηθειών στα αποριμματοφόρα, ειδικές (και όχι κοινές) μάσκες, φόρμες, παπούτσια ασφαλείας και κυρίως δεν υπάρχει κατάλληλη και συστηματική ενημέρωση των εργαζόμενων.

Σ΄αυτή την κατηγορία των εργαζομένων ο Δήμος πρέπει να υπερβάλλει στη λήψη προστατευτικών και ενημερωτικών μέτρων και να εξαντλεί κάθε μέτρο προστασίας τους.

Τα οφέλη από την εφαρμογή αυτών των συστημάτων διαχείρησης (που είναι τόσο μεγαλύτερα όσο περισσσότερα πρόσωπα του οργανισμού εμπλέκονται σ΄αυτά) θα είναι αδιαμφισβήτητα και αντικατοπτρίζονται στην βελτίωση του επιπέδου των υπηρεσιών (συμπεριλαμβανόμενης της σωστής πληροφόρησης των δημοτών), στην προστασία και την αναβάθμιση του περιβάλλοντος, στην προστασία των εργαζομένων, στην μείωση του απαιτούμενου κόστους και του χρόνου εκτέλεσης των έργων, στην μεγαλύτερη συνέπεια και αποφυγή επανάληψης λαθών και βέβαια στην εμπιστοσύνη, σιγουριά και – γιατί όχι – υπερηφάνεια των δημοτών για αυτούς που επέλεξαν να διαχειριστούν τα κοινά.

Ακόμα, η συστηματική αντιμετώπιση των θεμάτων του Δήμου με αξιόπιστες μεθοδολογίες προσφέρει αξιοπιστία του Δήμου στην διεκδίκηση και υποστήριξη απόψεων και θέσεων. Αυτή η συγκροτημένη υποστήριξη των διεκδικήσεων του Δήμου έχει σημασία τόσο για την διεκδίκηση οικονομικών ενισχύσεων από την Κυβέρνηση όσο και ιδιαίτερα για την χρηματοδότηση αναπτυξιακών προγραμμάτων (τεχνικά έργα, κοινωνική δράση, πολιτιστικά προγράμματα κλπ) από την Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία χρηματοδοτεί γενναία τέτοια προγράμματα υπό την προϋπόθεση ο Δήμος να έχει δομές και λειτουργίες ικανές να υλοποιήσουν αποτελεσματικά τέτοιου είδους δράσεις.

Όμως προσοχή: Η εφαρμογή ενός Συστήματος Διαχείρησης σε οποιουδήποτε οργανισμό – και πολύ περισσότερο σε ένα Δήμο – απαιτεί ένα συμμετοχικό και δημοκρατικό μοντέλο διοίκησης και πραγματικά ειλικρινή δέσμευση της Διοίκησης σ’αυτό το μοντέλο. Είναι εξαιρετικά σπάνιο για άτομα που διακρίνονται από αυταρχική αντίληψη να είναι αποφασισμένα να δεσμευτούν και να κυρίως να ελεγχθούν για τα έργα τους και τον τρόπο που διοικούν. Αυτό είναι κάτι που μόνο άτομα με δημοκρατική αντίληψη της κοινωνίας μπορούν ενσυνείδητα να δεχτούν.

Έχει διαπιστωθεί ότι σε όλους τους οργανισμούς – δημόσιους ή ιδιωτικούς – που έχουν αυταρχικό μοντέλο διοίκησης η εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρησης είναι απλά επιφανειακή και δεν επέφερε καμμία βελτίωση. Εκεί το “ISO” είναι απλά για να το δείχνουμε…

Η Κοινωνία Δημοτών Παπάγου-Χολαργού από την αρχή έχει δείξει με την πράξη της εδώ και χρόνια ότι υποστηρίζει τις αρχές που αναφέρουμε παραπάνω και τις εκθέτει στον δημόσιο διάλογο. Η συμμετοχική, δημοκρατική και ανοιχτή σε όλους  λειτουργία της παράταξης την διαφοροποιεί ριζικά από αυταρχικές και ευκαιριακές συμπεριφορές και δράσεις.

Είναι θέση μας και δέσμευσή μας η ανάπτυξη αλλά και η λειτουργία ενός συστήματος διαχείρησης των Δημοτικών θεμάτων που να ανταποκρίνεται απόλυτα στις απαιτήσεις αναγνωρισμένων προτύπων ποιότητας και να ζητήσουμε πιστοποίησή του από αναγνωρισμένο φορέα. Με τον τρόπο αυτό θα καλύψουμε την απόσταση που μας χωρίζει από άλλους Δήμους που έχουν καθιερώσει και λειτουργούν συστήματα διαχείρησης.

Σήμερα τα περιθώρια έχουν γίνει ασφυκτικά στενά: Η θα προσαρμοστούμε σε ένα σύγχρονο τρόπο να διαχειριζόμαστε την κοινή μας ζωή ή μετά από 4 χρόνια θα ξανασυζητάμε τα ίδια από πολύ χειρότερη όμως θέση.

Εμείς, η Κοινωνία Δημοτών Παπάγου- Χολαργού, έχουμε τόσο την γνώση όσο και την πρόθεση να αγωνιστούμε για όλα αυτά στο νέο Δημοτικό Συμβούλιο που θα προκύψει.

Υ.Γ. Στο άρθρο αυτό επιλογή μας υπήρξε η αποφυγή εξειδικευμένων επιστημονικών όρων που θα καθιστούσε το κείμενο δυσνόητο σε μη ειδικούς.  Από τους ειδικούς ζητάμε την κατανόησή τους.

Advertisements
This entry was posted in ΕΚΛΟΓΕΣ 2010, ΘΕΣΕΙΣ and tagged . Bookmark the permalink.