Κάποιες ιδέες για τη διαμόρφωση ενός προγράμματος ήπιας μετακίνησης στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού

Από τον Ν. Στάππα
(Μέλος της κίνησης «ΠΕΖΗ»)*

Τον Δεκέμβριο του 2006  παρουσιάστηκε πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη με τίτλο: «Η παρακώλυση της άσκησης του δικαιώματος στην κοινή χρήση των πεζοδρομίων», το οποίο παρουσιάζει ξεκάθαρα τα προβλήματα των πεζών στις ελληνικές πόλεις.

Το 2012 ιδρύθηκε το Εθνικό Συμβούλιου Οδικής Ασφάλειας (ΕΣΟΑ), με ευθύνη του  Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων (ΥΠΟΜΕΔΙ), στο οποίο η πρωτοβουλία μας ΠΕΖΗ κλήθηκε να συμμετάσχει. Στην ΕΣΟΑ μεταξύ άλλων υποβάλλαμε τις απόψεις μας για θεματα οδικής ασφάλειας στον αστικό ιστό. Με βάση αυτό το κείμενο και με την εμπειρία μου ως κάτοικου του Δήμου για 50 χρόνια, θα παρουσιάσω κάποιες προσωπικές μου απόψεις για τη διαμόρφωση ενός προγράμματος ήπιας μετακίνησης στο δήμο μας.

Τι προσφέρει η οργάνωση της πόλης με στόχο την βελτίωση της κίνηση των πεζών;

  • Οδική ασφάλεια και καλύτερες συνθήκες ζωής στις πόλεις. Στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδας το περίπου το 30% των νεκρών από τροχαία δυστυχήματα είναι πεζοί. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2010 από τα θύματα των τροχαίων:

Σε όλη την Ελλάδα: 1258 νεκροί, πεζοί 179 (~14%)

Στην Αθήνα: 145 νεκροί, πεζοί 47  (~32%)

Σε όλη την Ελλάδα: 19108 βαρειά τραυματίες, πεζοί 2615 (~14%)

Στην Αθήνα: 6503 βαρειά τραυματίες, πεζοί 1126  (~17%)

  • Αύξηση της κίνησης πεζών στη πόλη σημαίνει ανάκτηση της πόλης από τους κατοίκους της. Οι ανθρωποι ζούν και χαίρονται στην πόλη τους.
  • Η βελτίωση της οδικής ασφάλειας των πεζών συντελεί στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, των ανθρώπινων σχέσεων.
  • Η αύξηση της ασφαλούς κινησης των πεζών συντελεί στην βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της υγείας τους
  • Μείωση της κίνησης οχημάτων και της κατανάλωσης καυσίμων
  • Για το σχεδιασμό της βελτίωσης της κίνησης των πεζών και γενικότερα της ήπιας μετακίνησης, απαιτούνται πολιτικές αποφάσεις, πολεοδομικές και συγκοινωνιακές ρυθμίσεις και αρχιτεκτονικές, κηποτεχνικές και ίσως καλλιτεχνικές επεμβάσεις. Επομένως η βελτίωση της κίνησης των πεζών  αποτελεί αφορμή για ευρεία αναδιοργάνωση της πόλης με βάση τον άνθρωπο.

Ποιές είναι οι άμεσες προτεραιότητες;

1.      Αστυνόμευση των χώρων των πεζών. Από την αστυνομία, δημοτική και

ελληνική… αλλά πρέπει προηγουμένως να ξέρουν…

2.      Ενημερωτικές εκστρατείεςκαι εκπαίδευση. Σε τρείς κατευθύνσεις:

Προς την αστυνομία, δημοτική και ελληνική

Προς  τα αιρετά στελέχη  και τεχνικό προσωπικό των ΟΤΑ

Προς  όλους τους πολίτες

3.      Οραμα ήπιας μετακίνησης στο Δήμο

 Σε κάθε ΟΤΑ να διαμορφωθεί ένα όραμα (ή σχέδιο) για την πόλη και την     μετακίνηση πεζή, με ποδήλατα και τα μέσα δημόσιας μεταφοράς. Αυτό θα πρέπει να γίνει λεπτομερέστερο για κάθε γειτονιά με την συμμετοχή των κατοίκων. Να περιγράφεται η σταδιακή εφαρμογή του και οι επί μέρους στόχοι για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους.

Να συνδυαστεί με την βελτίωση της εικόνας της πόλης, των δημόσιων χώρων (πεζοδρόμια, πεζόδρομοι, πάρκα, πλατείες, ρέματα, υποβαθμισμένες εκτάσεις). Συμβάλλει στην αύξηση της  κοινωνικότητας των πολιτών και της συμμετοχής τους στα κοινά.

Ενα τέτοιο σχέδιο, ενδεικτικά, μπορεί να περιέχει:

Συγκέντρωση προτάσεων  και αξιολόγηση τους (και από ειδικούς και από τους δημότες)

Προγραμματισμένη σταδιακή εφαρμογή, επιμονή εφαρμογής, περιοδικό έλεγχο αποτελεσμάτων, εναλλακτικές λύσεις όταν κάτι δεν προχωράει.

ΟΧΙ αποσπασματικές διαμορφώσεις που ανακατασκευάζονται κάθε τόσο λόγω ανεπαρκούς σχεδιασμού.

Στην Ολλανδία η εφαρμογή περιοχών ήπιας κυκλοφορίας σταδιακά: εκτάσεις πόλεων και χωριών διαμορφωμένες  για ταχύτητες μικρότερες των 30 km/ώρα: 1998-15%,   2003-45%,    2009-70% !!!

Διαβούλευση με τους δημότες για τις ιδέες που υπάρχουν αλλά και τις προτεινόμενες διαμορφώσεις.

Αξιολόγηση έργων:

  • Μέτρα μικρού κόστους μεγάλης αποτελεσματικότητας
  • ΟΧΙ αχρηστα έργα βιτρίνας
  • Αυστηρή αξιολόγηση έργων βιτρίνας
  • ΟΧΙ ΠΟΛΥ ΤΣΙΜΕΝΤΟ – Αναστρέψιμες κατασκευές όπου είναι δυνατό

Ενδεικτικές προτάσεις για την περιοχή μας

Κατάργηση στάθμευσης σε πεζοδρόμια, πλατείες πάρκα και χώρους πεζών:

Που υπάρχουν τα μεγαλύτερα προβλήματα;

Διαρκής αστυνόμευση. Να βρούμε τρόπο να ελέγχουμε τι αποτέλεσμα φέρνει η δημοτική αστυνομία.

Βελτίωση και εφαρμογή του ενδιαφέροντος κανονισμού κατασκευής – ανακατασκευής πεζοδρομίων Δήμου Παπάγου (Αποφαση 142/2007)

 Εντοπισμός των χειρότερων περιπτώσεων – να φτιαχτεί αρχείο στο internet :

 Εχουμε πρόβλημα δυσκολίας διάβασης ή υπάρχει πρόβλημα και ασφάλειας,  όπως:

  • είσοδος Γυμνασίου-Λυκείου Παπάγου (συγχαρητήρια: ήδη βελτιώθηκε η κατάσταση)
  • λεωφόρος Μεσογείων: πεζοδρόμιο και διάβαση,
  • 25ης Μαρτίου μετά την Υμηττού
  • Αναστάσεως και Πίνδου έως Ανατολής.

Χρειάζονται μέτρα άμεσης βελτίωσης.

Εντοπισμός περιοχών με διαφορετικούς τύπους πεζοδρομίων – περιοχών πεζών. Παραδείγματα:

Χολαργός:

  • αξονας κάθετων στις οδούς Φανερωμένης – Αναστάσεως, περιοχή εμπορικού κέντρου

Παπάγου:       Ανω και Κάτω Ζώνη, Νέα Περιοχή,

  • δρόμοι με μεγάλο πλάτος και ανεπαρκή πεζοδρόμια: Αναστάσεως μετά την Εθνικής Αμύνης, Κύπρου μετά την την Εθνικής Αμύνης).

 Πως μπορούμε να βελτιώσουμε κάθε περίπτωση ώστε να χαιρόμαστε τη ζωή στην πόλη και να περπατάμε ασφαλείς;

Πεζοδρόμια: να γίνουν σταδιακά με ικανοποιητικό πλάτος    (δηλ. 2,00μ τουλάχιστον και πάνω από 3-3,50μ σε δρόμους με εμπορική κίνηση). Τουλαχιστον θα πρέπει να εφαρμόζονται οι οδηγίες για τα ΑΜΕΑ (ΥΑ 52488 ΥΠΕΧΩΔΕ/ ΦΕΚ 18Β/15-1-2002), δηλαδή: ελάχιστο πλάτος πεζοδρομίου 2 μέτρα και πλάτος χωρίς κανένα εμπόδιο για τους πεζούς 1,50 μέτρο. Ελεύθερο ύψος 2,20 μέτρα. ΣΥΝΕΠΩΣ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΑΠΛΗ ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ: κλαδέματα… στα 2,20

Αν δεν υπάρχει βελτίωση του πλάτους των πεζοδρομίων έργα ανακατασκευής μόνο για αισθητικούς λόγους είναι ουσιαστικά άχρηστα και σπατάλη σημαντικών πόρων (ανακατασκευή πεζοδρομίών Παπάγου: Αναστάσως, Πίνδου, ακόμα και σε πολύ φαρδείς δρόμους π.χ. Ελλησπόντου, Πίνδου και Λάσκου ανακατασκευάζονται πεζοδρόμια με ανεπαρκές πλάτος όπως πριν, ενώ η υπόλοιπη επιφάνεια είναι πράσινο, δύσβατο ή αδιάβατο… που ούτε καν σκιάζει το στενό πεζοδρόμιο…)

Οι στενοί δρομοι στην περιοχή μας είναι δρόμοι ήδη ήπιας κυκλοφορίας: ταχύτητες οχημάτων συνήθως μικρότερες από 35km/h. Τι χρειάζεται για να βελτιώσουμε τη κίνηση πεζών και ποδηλάτων σ΄ αυτούς; Να γίνουν δρόμοι ήπιας κυκλοφορίας ή πεζόδρομοι; Να σχεδιαστεί αλλαγή τρόπου στάθμευσης σ΄ αυτούς: ενοποίηση επιφάνειας ή κάτι άλλο;

Καθορισμός   κύριων διαδρομών μετακίνησης πεζών: όπως είναι σήμερα και όπως θα θέλαμε να γίνουν. Σχεδιασμός σταδιακής πραγματοποίησης βελτιώσεων.

Π.χ. διαδρομές όπως είναι, για να βελτιωθούν:

  • Παπάγου – σταθμός Εθνική Αμυνα. Αναστάσεως χαμηλά απαράδεκτη.Υπάρχει καλός πεζόδρομος της Κύπρου προς το δασάκι.Υπάρχει εσωτερικός πεζόδρομος: καταλήγει στις περιφράξεις του ΥΠΟΜΕΔΙ-ΚΤΕΟ: αναγκαζει σε παρακάμψεις και αυξάνει τις αποστάσεις: ανάκτηση της διάβασης από εγκαταστάσεις ΥΠΟΜΕΔΙ τουλάχιστον την ημέρα.
  • Χολαργός – οδός Μεσογείων: πεζοί, γονείς και παππούδες με καροτσάκια μωρών στο οδόστρωμα μαζί με λεωφορεία και αυτοκίνητα. Εξαίρεση η Περικλέους, η 17ης Νοέμβρη, η Αρκαδίου, η Φανερωμένης (όπως ήταν…)

Π.χ. νέες διαμορφώσεις που θέλουμε:

  • διαμόρφωση πράσινου άξονα Χολαργού – Παπάγου – μητροπολιτικό πάρκο Στρατού – Γουδί.
  • Διαμόρφωση περιμετρικής διαδρομής προς Υμηττό και ρέμα Ιλισού. Το ρέμα να αποτελεί ενα φυσικό διάδρομο στην πόλη που τη συνδέει με το ύπαιθρο. Διαμόρφωση διαδρομών με πολύ ήπιες κατασκευές κατά μήκος και εγκάρσια: αυτές θα συνδέουν  τα εκατέρωθεν οικοδομικά τετράγωνα.

Εργονομικός σχεδιασμός σε σχέση με τους πεζούς:

 Στο σταθμό Εθνική Αμυνα:

  1. Στενός χώρος και πυράκανθοι εμποδίζουν την πρόσβαση προς τον ελεύθερο χώρο πίσω τους.
  2. Νέα διαμόρφωση οδού Κύπρου: η υδάτινη ζώνη στο δάπεδο αποτελεί την ιδανική παγίδα για πεζούς…

Περιφράξεις: είναι άχρηστες εκτός από ειδικές περιπτώσεις όπως οι παιδότοποι, αλλά και τότε δεν χρειάζεται να έχουν ύψος 3-4 μέτρα.

Δημοτική συγκοινωνία:

Πρωινές ώρες: προς και από σταθμούς μετρό, με βελτίωση της πρόσβασης του λεωφορείου σ΄ αυτές και προτεραιότητα του. Στην Εθνική Αμυνα: εξέταση της προσβασης του λεωφορείου μέσα από ΚΤΕΟ- ΥΠΟΜΕΔΙ.

Εκτακτα δρομολόγια: προς λαϊκές αγορές Παπάγου, Χολαργού, Βιολογικών Προϊόντων.

Στάθμευση:

Ελεγχος παράνομης στάθμευσης σε σχέση με την κίνηση των πεζών

Εκστρατεία για στάθμευση μέσα στις ιδοκτησίες (όσο είναι δυνατό)

Απομάκρυνση από χώρους στάθμευσης εγκαταλειμμένων ή μη χρησιμοποιούμενων ή άλλων αντικειμένων (βάρκες, μπαγκαζιέρες κλπ)

Διεκδίκηση χώρου στάθμευσης στην Εθνική Αμυνα από το ΥΠΟΜΕΔΙ: ενοποίηση του χώρου, προσωρινή διαμόρφωση σωστή αλλά μικρού κόστους. Τόσα χρόνια άθλιες συνθήκες: ζώνες που πλημμυρίζουν, τρείς χώροι ανεξάρτητοι, μπάζα, πεζοδρόμια άχρηστα, 2 χώροι του ΥΠΟΜΕΔΙ. Αξίζει να εξεταστεί και προσωρινή παραχώρηση – χρήση.

Υπόγεια πάρκινγκ: προσεκτική χωροθέτηση και απόφαση για κατασκευή. Εργα υψηλού κόστους Αν γίνουν με δημόσιους πόρους πληρώνουν όλοι για κάτι που χρησιμοποιούν λίγοι. Αν λειτουργούν με εισιτήριο συνήθως  υπολειτουργούν.

Ελεγχος ΓΠΣ για υποστήριξη πεζών – ποδηλατών – μεσών δημόσια μεταφοράς

ΠΕΖΗ – Πρωτοβουλία Πολιτών για τα Δικαιώματα των Πεζών

Οι παραπάνω απόψεις στηρίζονται σε εργασίες της ΠΕΖΗ, αλλά δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα και στο σύνολο τους τις επίσημες απόψεις της ΠΕΖΗ.

Το κείμενο αυτό παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε λίγο διαφορετική μορφή, στο Δημαρχείο Παπάγου – Χολαργού, σε εκδήλωση που οργανώθηκε από το «Δίκτυο Πολιτών Χολαργού – Παπάγου» την 18-5- 2011.

*Η κίνηση «ΠΕΖΗ» ιδρύθηκε το 2002. Σκοπός της είναι η προστασία των δικαιωμάτων των πεζών και η διάδοση των σύγχρονων απόψεων σχετικά με τον τρόπο, που θα πρέπει να οργανώνονται οι μετακινήσεις στις πόλεις. Προωθούμε την μετακίνηση με τα πόδια, με μέσα συλλογικής μεταφοράς και με το ποδήλατο. http://www.pezh.gr/.

Οι βασικές μας αρχές και στόχοι περιλαμβάνονται στον  χάρτη των δικαιωμάτων των πεζών (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 1988). http://www.pezh.gr/docs/xarths.htm

Κύριος στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε πόλεις για ανθρώπους και όχι για μηχανές.

Θέλουμε να περπατάμε στις πόλεις με ασφάλεια και να χαιρόμαστε που ζούμε σ΄ αυτές.

Advertisements
This entry was posted in ΑΡΘΡΑ and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s